Ganesh Chaturthi 2026: 14 September Ganpati Sthapana Shubh Muhurat | Puja Vidhi, Samagri, Trunk Direction & Rules
गणेश चतुर्थी 2026 14 सप्टेंबर गणपती स्थापना शुभ मुहूर्त, पूजा साहित्य, पूजा विधी, बाप्पाची सोंड दिशा, नियम व सावधानी
भाद्रपद मास शुक्ल पक्ष चतुर्थी तिथी ह्या दिवशी मधल्या काळात भगवान गणेश ह्यांचा जन्म उत्सव साजरा करतात. ह्या वर्षी 14 सप्टेंबर 2026 गणेश चतुर्थी उत्सव साजरा करायचा आहे. चला तर मग पाहू या गणेश उत्सव पूजा तयारी, पूजा विधी, मुहूर्त व पूजा साहित्य कोणते आहे.
गणेश चतुर्थी 2026: तिथि स्थापना मुहूर्त:
चतुर्थी तिथि प्रारंभ: 14 सप्टेंबर 2026, सकाळी 07:06 मिनिट
चतुर्थी तिथि समाप्त: 15 सप्टेंबर 2026, सकाळी: 07:44 मिनिट
मुख्य स्थापना (मध्याह्न मुहूर्त): सकाळी 11:20 मिनिट ते दुपारी 01:38 मिनिट पर्यन्त
अभिजित मुहूर्त: दुपारी 12:09 मिनिट ते 12:58 मिनिट पर्यन्त
भगवान गणेश ह्यांचा जन्म दुपारच्या वेळी झाला होता त्यामुळे दुपारच्या वेळी मूर्ती स्थापना व मुख्य पूजन करणे सर्वात शुभ मानले जाते.
1. गणेश स्थापना व सजावट सामग्री:
गणपति ची प्रतिमा: मातीची किंवा ईको-फ्रेंडली गणेशजीची मूर्ति
चौरंग व वस्त्र: पूजा साठी चौरंग, वर घालण्यासाठी लाल किंवा पिवळे वस्त्र
मंडप सजावट: आंब्याची पाने, तोरण, ताजी फुले व फुलांचा हार, फळे
अक्षता: तांदूळ (बिना तुटलेली)
2. मुख्य पूजन व अभिषेक सामग्री:
पाणी किंवा गंगाजल: कलश मध्ये शुद्ध पाणी किंवा गंगाजल घ्या.
पंचामृत: दूध, दही, देशी तूप, मध व साखर
तिलक सामग्री: रोली, कुंकू, सिंदूर, चंदन (लाल व पीला), अबीर, गुलाल
कलावा व जानवे: कलावा (मौली) व जानवे (गणपति व कलश हेतु)
3. पत्र, पुष्प व पत्री (गणेश जी चे प्रिय):
दूर्वा (दूब घास): 21 दूर्वाची जुडी (अत्यंत अनिवार्य)
शमी पत्र व बेलपत्र: शमीची पाने व बेलपत्र
पुष्प: लाल जास्वंदी फूल, झेंडू व अजून बाकी ताजी फुले
4. धूप, दीप व आरती सामग्री:
दीपक व बाती: मातीच्चा दिवा किंवा पितळ्याचा दिवा, कापूस वात
तूप व तेल: आरती व अखंड दिवा लावण्यासाठी तेल व तूप
धूप व कपूर: धूपबत्ती, अगरबत्ती, कपूर, आरती ची थाली व माचिस
5. भोग व प्रसाद सामग्री:
मोदक व लड्डू: बेसन/बूंदी चे लड्डू किंवा मोदक (गणपति जी चा प्रिय भोग)
पंचमेवा: काजू, बादाम, किशमिश, अक्रोड, मखाना
फल: 5 प्रकार चे ऋतु फल (केळी अवश्य शामिल करा)
पान व सुपारी: पानाची पत्ते, हिरवी सुपारी, लौंग व इलायची
6. कलश स्थापना सामग्री:
कलश: तांबे, पीतल किंवा मातीचा कलश
नारियल: पानी असणारा जटा नारळ
कॉईन: कलश मध्ये घालण्यासाठी तांब्याचे किंवा चांदीचे कॉईन
गणपती स्थापनाची ची सरल व सही विधि:
तयारी व स्वच्छता: स्थापना च्या पूर्वी घरातील ईशान कोन (उत्तर-पूर्व) किंवा पूजा स्थान चांगल्या प्रकारे साफ करा. स्वयं स्नान करून स्वच्छ वस्त्र (संभव असेलतर लाल किंवा पिवळे) परिधान करा.
चौरंगांची सजावट: एक लकड़ी चौरंगावर लाल किंवा पिवळे कापड घाला. मग त्यावर अक्षता म्हणजेच तांदूळ जास्त प्रमाणात ठेवा म्हणजे एक मोठा ग्लास भरून तरी मग त्याची एक रास बनवा.
मूर्ति स्थापना: भगवान गणेशची मूर्ति आणताना चेहऱ्यावर एक कापड घाला. चौकीवर स्थपित करताना बाप्पाचे मुख पूर्व किंवा उत्तर दिशेला असले पाहिजे.
कलश स्थापना: चौरंगाच्या जवळ जल भरून एक कलश ठेवा, त्यावर आंब्याची पाने, कलशमध्ये कॉईन, सुपारी, दूर्वा ठेवा व आंब्याच्या पानावर नारळ ठेवा.
पंचामृत व गंगाजल स्नान: जर धातु ची मूर्ति असेलतर पंचामृत व गंगाजल ने स्नान घाल, जर मातीची प्रतिमा असेलतर फक्त पाण्याची काही छींटे मारा.
श्रृंगार व पूजन: गणपति ना रोली, चंदन व हळदीचा तिलक लावा.
गणपती बाप्पाना लाल वस्त्र व जानवे घाला.
दुर्वा: बाप्पा ना 21 दुर्वा अति प्रिय आहे, त्या अवश्य अर्पित करा.
लाल पुष्प (जास्वंदी) व मोदक किंवा बेसन के लड्डू भोग दाखवा.
आवाहन व आरती: ‘ॐ गं गणपतये नमः’ मंत्र जाप करताना धूप-दीप लावा. शेवटी परिवारा सहित श्री गणेशजीनची आरती करा व मोदक भोग म्हणून दाखवा व प्रसाद वाटा.
देशभर गणेश उत्सव खूप धूम धडाक्यात साजरा करतात. बाप्पाच्या स्वागतची तयारी करताना प्रतेकच्या मनात आनंद होत असतो. ही वेळ खूप भावुक व खास असते. पण घराच्या अंगणात प्रथम पूज्यची स्थापना करण्याच्या अगोदर शास्त्रा नुसार गणेश जीनचे स्वरूप कसे असावे व योग्य व शुभ प्रतिमा आणल्याने जीवनात सुख, शांती व समृद्धीचे दार उघडते.
मातीचे प्रेम व प्रतिमाचा आकार:
घरातील मंदिरात मूर्ती स्थापित करण्याच्या अगोदर मूर्ती खूप मोठी नसावी. शास्त्रा नुसार घरातिल मूर्ती छोटी व सौम्य मूर्ती असणे सर्वश्रेष्ठ आहे. त्यामुळे मूर्ती पूजन पासून विसर्जित करण्या पर्यन्त अगदी सहज प्रमाणे पूजा अर्चा करता येते. तसेच प्रतिमा इको-फ्रेंडली म्हणजेच मातीची असणे चांगले. प्लास्टर ऑफ पेरिस (PoP) ची मूर्ती आपल्या पर्यावरण व पवित्र नदीचे नुकसान करते. म्हणूनच मातीची गणपती मूर्ती आणून प्रकृती व संस्कृतिचा सन्मान करा.
गणपती बाप्पाच्या सोंडचा सूझाव उजवी का डावी?
बाजारात दोन प्रकारच्या सोंड असलेल्या मूर्ती मिळतात. मूर्ती घेताना जरा सावधानी ठेवा.
डाव्या बाजूला सोंड (वाममुखी गणपति): गृहस्थ जीवनसाठी डाव्या बाजूला सोंड असलेले गणपती बाप्पा सर्वात मंगलकारी मानले जातात. अश्या मूर्तीची पूजा अर्चा केल्याने घरात सुख, शांती व आनंद येतो.
उजव्या बाजूला सोंड (सिद्धि विनायक): उजव्या किंवा डाव्या बाजूची सोंड असलेल्या गणपती बाप्पाची पूजा करणे ह्याचे नियम खूप कठीण आहेत. पूजेमध्ये जरा सुद्धा चूक झाली तर ती वर्जित मानली जाते. म्हणून ह्या गणपती बाप्पाची स्थापित मंदिरात केली जाते.
शुभ मुहूर्त मध्ये गणेश बाप्पाची खरेदी:
बाप्पाना घरी आणायचे हा निर्णय फक्त भावुकता नाही तर भक्ति व विधी-विधानचा विषय आहे. मूर्तीची खरेदी गणेश चतुर्थीच्या दिवशी किंवा त्याच्या अगोदर अत्यंत शुभ मुहूर्तवर करायला पाहिजे. तसेच स्थापना करताना सुद्धा संपूर्ण मंत्र उच्चार करीत शुभ वेळेवर करावी.
जेव्हा आपण ह्या छोट्या छोट्या गोष्टी लक्षात घेऊन विघ्नहर्ताचे स्वागत केलेतर, बाप्पा आपल्या घरातील ऋद्धि-सिद्धि व अनंत खुशिया नी भरून देईल.
विशेष सावधानी व नियम लक्षात घ्या:
चंद्र दर्शन निषेध: भाद्रपद शुक्ल चतुर्थीला चंद्र दर्शन वर्जित आहे. 14 सप्टेंबर सकाळी 9 वअजून 10 मिनिट पासून रात्री 8 वाजून 37 मिनिट पर्यन्त चंद्र दर्शन घेऊ नका. असे म्हणतात की ह्या दिवशी चंद्र दर्शन घेतले तर आपल्याला कोणता सुद्धा खोटा आरोप लागू शकतो.
सात्विकता: गणेशोत्सव (14 सप्टेंबर ते 25 सप्टेंबर पर्यन्त) मध्ये घरात पूर्ण सात्विक वातावरण ठेवून कांदा-लसूण भोजनमध्ये वापरू नका.
भाद्रपद शुक्ल चतुर्थी तिथि प्रारंभ: 14 सप्टेंबर 2026 सकाळी 05:22पासून
भाद्रपद शुक्ल चतुर्थी तिथि समाप्त: 15 सप्टेंबर 2026 सकाळी 07:14 पर्यन्त
14 सप्टेंबर 2026 सोमवार शुभ मुहूर्त:
प्रातःकाल हरितालिका पूजा मुहूर्त- सकाळी 06:26 ते 07:06 पर्यन्त
मध्याह्न गणेश स्थापना अभिजीत मुहूर्त: दुपारी 12:09 ते 12:58 पर्यन्त
गणेश पूजा शुभ मुहूर्त: मध्याह्न 11:20 ते 01:48 पर्यन्त
संध्याकाळी पूजा गोधूलि मुहूर्त: 06:42 ते 07:05 पर्यन्त
